Browse By

KİŞİSEL VE SİYASAL HAKLAR ULUSLARARASI SÖZLEŞMESİ

KİŞİSEL VE SİYASAL HAKLAR ULUSLARARASI SÖZLEŞMESİ

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 16 Aralık 1966 tarih ve 2200 A (XXI) sayılı Kararıyla kabul edilip imza, onay ve katılıma açılmıştır. Sözleşme 49. maddeye uygun olarak 23 Mart 1976 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Türkiye Sözleşmeyi 15 Ağustos 2000 tarihinde imzalamıştır. Sözleşme henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanı tarafından onaylamamıştır.

 

Madde 3

Cinsiyet eşitliği

Bu Sözleşmeye Taraf Devletler, bu Sözleşmede yer alan bütün kişisel ve siyasal hakların kullanılmasında eşit haklar sağlamayı taahhüt eder.

 

Madde 5

Hakları kötüye kullanma yasağı

Bu Sözleşme esas alınarak bir ülkede yasalarla, anlaşmalarla, diğer hukuki düzenlemelerle tanınmış veya geleneklerle kabul edilmiş bulunan temel insan haklarına sınırlama getirilemez veya bu haklara karşı yükümlülük azaltılamaz.

 

Madde 6

Yaşama Hakkı

Her insan doğuştan yaşama hakkına sahiptir. Hukuk tarafından korunur. Ölüm cezası kaldırmamış olan ülkelerde, Sözleşme ile Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi’nin hükümlerine aykırı olmayacak biçimde, sadece çok ağır suçlar için ölüm cezası verilebilir. Bu ceza sadece yetkili mahkeme tarafından verilen nihai karardan sonra infaz edilebilir. Ölüm cezasına mahkum olan bir kimse bağışlanması veya cezasının hafifletilmesini isteme hakkına sahiptir. Her olayda ölüm cezasının affı, bağışlama veya hafifletme verilebilir. Yaşı on sekizden küçük olan kimselere işledikleri suçlar nedeniyle ölüm cezası verilemez, hamile kadınların ölüm cezaları infaz edilemez.

 

Madde 7

İşkence yasağı

Hiç kimse işkenceye veya zalimane, insanlıkdışı veya onur kırıcı muamele veya cezaya maruz bırakılamaz. Ayrıca hiç kimse, serbest iradesi olmadan tıbbi veya bilimsel bir deneye tabi tutulamaz.

 

Madde 8

Kölelik Yasağı

Hiç kimse kul ve köle olarak tutulamaz; her türlü kölelik ve köle ticareti yasaktır. Bir suça karşılık hapisle birlikte ağır işte çalıştırma cezasının verilebildiği ülkelerdeki durum hariç, hiç kimse zorla çalıştırılamaz veya zorunlu çalışmaya tabi tutulamaz. Ayırca “Şartlı salıverilme sonucu bir mahkemenin hukuka uygun bir karanın sonucu olarak hapsedilen bir kimseden istenen bir iş veya hizmet; Askeri nitelikteki bir hizmet ve inanç nedeniyle askerlik hizmetine katılmama hakkının tanındığı ülkelerde vicdani retçilerden hukuken yerine getirmeleri istenen bir kamu hizmeti; Toplumun yaşamını veya iyiliğini tehdit eden olağanüstü bir durum veya felaket halinde yapılması emredilen bir hizmet; Normal vatandaşlık yükümlülüklerinin bir parçasını oluşturan bir iş veya hizmet” gibi hizmetler zorla çalıştırılma sayılmaz.

 

Madde 9

Özgürlük ve güvenlik hakkı

Herkes kişi özgürlüğü ve kişi güvenliği hakkına sahiptir. Hiç kimse keyfi olarak gözaltına alınamaz veya tutulamaz. Hiç kimse hukukun öngördüğü sebepler ve usuller dışında özgürlüğünden yoksun bırakılamaz. Cezai bir fiilden ötürü gözaltına alınan veya tutulan bir kimse derhal bir yargıç veya hukuken yargılama yetkisine sahip diğer bir görevli önüne çıkarılır ve bu kimse makul bir sürede yargılanma veya salıverilme hakkına sahiptir. Hukuka aykırı olarak gözaltına alınmaktan veya tutulmaktan mağdur olan bir kimse icrası mümkün bir tazminat hakkına sahiptir.

 

Madde 10

Tutulanların hakları

Özgürlüğünden yoksun bırakılan herkes, insani muamele ve insanın doğuştan sahip olduğu insanlık onuruna saygı görme hakkına sahip olup istisnai haller dışında mahkumlardan ayrı tutulur ve kendilerine mahkum edilmemiş kimselerin statüsüne uygun tarzda ayrı bir muamele uygulanır. Ayrıca tutuklu küçük sanıklar yetişkinlerden ayrı tutulur ve en kısa sürede yargısal makamların önüne çıkarılırlar. Ceza infaz sistemi, mahpusları iyileştirme ve toplumsal rehabilitasyonlarını sağlama gibi amaçlara sahiptir.

 

Madde 11

Borç nedeniyle hapis yasağı

Hiç kimse sırf sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiremediği gerekçesiyle hapsedilemez.

Madde 12

Seyahat özgürlüğü

Bir Devletin ülkesinde hukuka uygun olarak bulunan bir kimse, o ülke sınırları içinde seyahat etme özgürlüğüne ve yerleşeceği yeri seçme hakkına sahip olup kendi ülkesi de dahil, bir ülkeden ayrılmakta serbesttir.

Bu hak hukuken öngörülmüş sınırlamalar dışında hiç bir sınırlamaya tabi tutulamaz.

 

Madde 13

Yabancıların sınır dışı edilmelerine karşı usuli güvenceler

Bir Devletin ülkesinde hukuka uygun olarak bulunan bir yabancı ancak, hukuka uygun olarak verilmiş bir sınır dışı etme kararı gereğince ve ulusal güvenliğin zorlayıcı şartları hariç, sınır dışı etme kararına karşı itiraz etmesine ve bu itirazının önünde temsil edilebileceği yetkili bir makam veya yetkili makamın görevlendirdiği bir kişi ve kişiler tarafından denetlenmesi imkanı verilmesi halinde

 

Madde 14

Adil yargılanma hakkı

Herkes mahkemeler ve yargı yerleri önünde eşittir. Herkes adil ve aleni olarak yargılanma hakkına sahiptir. Hakkında bir suç isnadı bulunan bir kimse, hukuka göre suçluluğu kanıtlanıncaya kadar masum sayılma hakkına sahiptir. Bu sebeple bu isnadın karara bağlanmasında, tam bir eşitlik içinde “ suç isnadı hakkında bilgilendirilme, gecikmeden yargılanma, avukat seçme, bir suçu itirafa zorlanmama, haksız ceza çekme durumunda tazminat alma, alt mahkeme kararlarına karşı üst mahkemelere başvurma gibi haklara” sahiptir.Yargılanıp beraat eden bir kimse aynı suçtan ötürü ikinci kez yargılanamaz ve cezalandırılamaz.

 

Madde 15

Kanunsuz ceza olmaz ilkesi

Hiç kimse hukuka göre suç oluşturmayan bir fiil veya ihmalden ötürü suçlu bulunamaz.

 

Madde 16

Kişi olarak tanınma hakkı

Herkes her yerde, hukuk önünde kişi olarak tanınma hakkına sahiptir.

 

Madde 17

Mahremiyet hakkı

Hiç kimsenin özel ve aile yaşamına, konutuna veya haberleşmesine keyfi veya hukuka aykırı olarak müdahale edilemez; onuru veya itibarı hukuka aykırı saldırılara maruz bırakılamaz.

 

Madde 18

Düşünce, vicdan, ve din özgürlüğü

Herkes düşünce, vicdan ve din özgürlüğü hakkına sahiptir. Bir kimsenin dinini veya inancını açığa vurma özgürlüğü ancak hukuken öngörülen ve demokratik bir toplumda gerekli olan sınırlamalara tabi tutulabilir. Bu Sözleşmeye Taraf Devletler, anne-babalar ile mümkünse vasilerin kendi inançlarına uygun biçimde çocuklarına din ve ahlak eğitimi verilmesini isteme özgürlüğüne saygı göstermeyi taahhüt ederler.

 

Madde 19

İfade özgürlüğü

Herkesin, bir müdahale ile karşılaşmaksızın fikirlere sahip olma hakkı vardır. Herkes ifade özgürlüğü hakkına sahiptir; bu hak bir kimsenin ülke hudutlarıyla sınırlanmaksızın sözlü, yazılı veya basılı veya sanatsal ürün şeklinde veya kendi tercih ettiği başka bir iletişim vasıtasıyla her türlü bilgi ve düşünceyi arama, edinme ve ulaştırma özgürlüğünü de içerir. Bu hak, sadece hukuken öngörülen ve Başkalarının haklarına ve itibarına saygı; Ulusal güvenliği veya kamu düzenini (ordre public) veya sağlık ve ahlakı koruma amacıyla sınırlamalara tabi tutulabilir:

 

Madde 20

Savaş propagandası ve düşmanlığı savunma yasağı

Her türlü savaş propagandası hukuk tarafından yasaklanır.

 

Madde 21

Toplanma özgürlüğü

Barışçıl bir biçimde toplanma hakkı hukuk tarafından tanınır. Bu hakkın kullanılmasına demokratik bir toplumda gerekli bulunan ve hukuka uygun olarak getirilen sınırlamaların dışında başka hiç bir sınırlama konamaz.

 

Madde 22

Örgütlenme özgürlüğü

Herkes menfaatlerini korumak amacıyla örgütlenme özgürlüğü hakkına sahiptirBu hakkın kullanılmasına hukuken öngörülmüş ve demokratik bir toplumda gerekli olan sınırlamaların dışında başka hiç bir sınırlama konamaz. Bu madde, silahlı kuvvetler ve polis teşkilatı mensuplarının bu hakkı kullanmaları üzerine hukuki kısıtlamalar konulmasını engellemez.

 

Madde 23

Ailenin korunması

Aile toplumun doğal ve esaslı bir birimidir ve aile toplum ve Devlet tarafından korunma hakkına sahiptir. Bu Sözleşmeye taraf Devletler, eşlerin evlilik konusunda, evliliğin devam ettiği sürece ve boşanmada eşit hak ve yükümlülüklere sahip olmaları için gerekli önlemleri alır. Boşanma halinde çocukların korunması için gerekli hükümler konur.

 

Madde 24

Çocukların hakları

Her çocuğa hiç bir ayrımcılığa tabi tutulmaksızın ailesi, içinde yaşadığı toplum ve Devlet tarafından, bir küçük olarak statüsünün gerektirdiği koruma tedbirlerine hakkı vardır. Her çocuk doğumundan hemen sonra nüfusa kaydedilir ve kendisine bir isim verilir.Her çocuk bir vatandaşlık kazanma hakkına sahiptir.

 

Madde 25

Siyasal haklar

Her vatandaş, kamu hizmetlerine katılma ve girme , seçme ve seçilme gibi siyasal hakalara sahiptir.

 

Madde 26

Hukuk önünde eşitlik

Herkes, hiç bir ayrımcılığa tabi tutulmaksızın hukuk önünde eşittir.

 

Madde 27

Azınlıkların korunması

Etnik, dinsel veya dilsel azınlıkların bulunduğu bir Devlette, böyle bir azınlığa mensup bulunan kişiler grubun diğer üyeleri ile birlikte toplu olarak kendi kültürel haklarını kullanma kendi dinlerinin gereği ibadeti etme ve uygulama veya kendi dillerini kullanma hakları engellenmez.

 

 

Be Sociable, Share!

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
BM KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR SÖZLEŞME

BM Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Tasfiye Edilmesine Dair Sözleşme Genel Kurulunun 18 Aralık 1979 tarihli ve 34/180 sayılıKararıyla kabul...

SİYASİ PARTİLER ORTAYA ÇIKIŞLARI, KÖKENLERİ, FONKSİYONLARI, SİYASİ PARTİ ÇEŞİTLERİ

SİYASİ PARTİLER ORTAYA ÇIKIŞLARI, KÖKENLERİ, FONKSİYONLARI, SİYASİ PARTİ ÇEŞİTLERİ Partiler, bir program etrafında toplanmış, siyasal iktidarı elde etmek ya da...

ANAYASA MAHKEMESİ VE GÜNCEL TARTIŞMALAR

ANAYASA MAHKEMESİ VE GÜNCEL TARTIŞMALAR Öncelikle Anayasa mahkemesinin gerekli mi, değil mi bunu tartışmak lazım. Anayasa mahkemesi 1961 yılında Askeri...

Kapat
ücretsiz ilan