Browse By

TEMEL HUKUK

TEMEL HUKUK

                                          HUKUK’UN   KAYNAKLARI

Asli Kaynaklar                                                                                 Tali Kaynaklar

     Yazılı

Normlar Hiyerarşisi: (Normların Sıralanması)

AAnayasa

B  –Kanun  /  K.H.K.(Kanun Hükmünde Kararnameler)  /  Milletlerarası Antlaşmalar

C  –Tüzük

DGenelge / Yönerge /Emirler    … şeklinde sıralanır.

Anayasa: Devletin kuruluşunu, organların birbirleriyle ilişkilerini,vatandaşların temel hak ve hürriyetlerini düzenleyen, normlar hiyerarşisinin en tepesinde bulunan kurallardır.

A–                        Anayasa

___ Yazılı           /         yazısız

___ Katı            /           yumuşak

a-) Değiştirilemez maddeler

b-) Değiştirilebilir maddeler (nitelikli çoğunluğa dayalı)… şeklinde dizayn edilmiştir.

                       Anayasa Süreci;

  • Teklif—–1/3
  • 2 defa görüşme / 2 gün ara ( 2 görüşme arasında gün aşırı,yani iki gün geçmelidir.)
  • Oylama çokluğu nitelikli olmalı. 2/3 veya  3/5 şeklinde.

-En yumuşak Anayasamız 1921 Anayasasıdır. 23 maddeden mürekkeptir.

B-   Kanun :  1 – Öneri

    Teklif                                    Tasarı

1 Milletvekili                           Bakanlar Kurulu

Asli Kurucu İktidar  :                                     /                      Tali Kurucu iktidar :

1-Savaş,darbe,ihtilal ile ortaya çıkar            /               1- Seçimle işbaşına gelir.

2-Sınırsız                                                                       2- Sınırlı

3-Hukuk dışı                                                                 3- Hukuka uygun

4-Anayasayı yapan iktidar                                            4- Anayasayı değiştiren iktidar                       -1-

Kanun; belirtilen tarihte yürürlüğe girer. (Resmi gazetede yayımlanır, izleyen günden itibaren 45 gün sonra uygulanır).

Kanun                                 Cumhurbaşkanı’nın Onayı

  • – 15 gün içinde onaylar.
  • – Geri gönderebilir.

                 Meclis :      1   – Aynen kabul eder,      veya

  • -Bazı değişiklik talepli maddelerinde,değişikliğe gidebilir.

 Anayasa değişikliklerinde Cumhurbaşkanı :

1–   2/3 oyla olursa; onaylar veya              Halkoyu’na sunabilir.  2-   3/5 olursa; Halkoyu zorunlu olur.

                           Anayasa  Değişiklikleri  :

              1- Anayasa Mahkemesi

Şekil      2- Teklif

                         Oylama çokluğu

                          İvedilikle görüşüleceği ( 2/2  kuralı – 2 gün ara ile )

                         Kanun:

 Şekil + Esas Denetim      1- Anayasa Mahkemesi.

                                          2- Son oylamanın öngörülen çoğunlukla

                                  Denetim  Şekli :

Soyut Norm                                                                           Somut Norm

 İptal                                                                                      İtiraz

  • Cumhurbaşkanı Hakim’in talebiyle Herhangi
  • İktidar partisi bir kanunun hak kaybına neden
  • Ana Muhalefet Partisi olması.
  • 110 Milletvekili.

Şekil   Denetiminde                     

  • Cumhurbaşkanı
  • 110 Milletvekili
  1. H. K.

   Olağan Dönem      :                                                           Sıkıyönetim,  O. Hal, K.H.K.          -2-

1-Bakanlar Kurulu yapar.                                               1- Cumhurbaşkanı, Başbakan, Bakanlar Kurulu.

2-Yetki kanunu (Meclis)                                                2- Yetki kanunu yok.

3-Konu  Sınırlar                                                             3- Konu sınırı yok.

     Temel Hak ve Hürriyetler                                         4-Denetim yok.

  • Kişinin hak ve ödevleri,
  • Sosyal ve ekonomik hak ve ödevler,
  • Siyasi hak ve ödevler,
  • Anayasa Mahkemesi denetler.
  1. H.K’nin Ortak Özelliği :

K.H.K. Resmi Gazete’de yayımlanır, aynı gün yürürlüğe girer ve meclis onayına sunulur.

                                         Meclis  

Onaylarsa Kanun olur.                         Ya da    reddeder.( Red kararı Resmi Gazetede       yayımlandığı tarihte K.H.K yürürlükten kalkar.)

                                 TÜZÜK  :

Tüzük; kanunun uygulanmasını göstermek ve emrettiği işleri belirlemek için çıkarılır.

  • Bakanlar Kurulu çıkarır.
  • Şekil şartı aranır. Danıştay incelemesi zorunludur.

                               Onaylar                          Bakanlar Kurulu ilk tasarıyı tüzükleştirebilir.

                                                                                  ( Danıştay görüşü bağlayıcı değildir.İstişare niteliklidir.)

Tüzük’e karşı açılan dava’lara Danıştay bakar.

                            YÖNETMELİK :

  • Başbakanlık ,
  • Bakanlıklar,
  • Kamu Tüzel Kişileri
  • Bakanlar Kurulu.

      Yönetmelik çıkarırlar; fakat sadece Cumhurbaşkanı Bakanlar Kurulu Yönetmeliği’ni onaylar.

      -Yerel  Yönetmelikler            İdare Mahkemelerinde,

      – Ülke düzeyindeki Yönetmelikler         Danıştay’da  işlem görür, ya da dava konusu olabilir.

    MİLLETLER ARASI ANTLAŞMALAR  :                                                                            -3-

-Anayasa madde : 90 son fıkra.

Kural:          Milletler arası antlaşmalar = Kanun’dur. (usulüne uygun olarak yürürlüğe girer).

_ Temel Hak ve Hürriyetler ile ilgili olanında; milletlerarası antlaşma daha üstün olur.

Kanun = Milletler Arası Antlaşma nasıl yürürlüğe girer?

1.aşama  :            imza               Cumhurbaşkanı

                                                 Başbakan,

                                                  Dışişleri Bakanı veya Yetkilendirilen Kişi.

  1. aşama: Onaylamayı uygun bulma kanunu, kanun çıkarılıyor.

3.aşama:  Cumhurbaşkanı Resmi Gazete’de yayımlar ve yürürlüğe girer.

                                                Uyuşmazlıkta  Hakim;

                                         İlk tarih                  Son tarih

                                        Özel                        Genel

                                       Üst norm                   Alt norm     … kıstaslarını gözetir.

*İnterest . Menfaatçi, kendi güç ve menfaatin cihetinde muhatabını baskı altına alma.

       Temel Hak ve Hürriyetler :

  Madde:12– herkes temel hak ve hürriyetlere sahiptir._______ Depomoddo  Sınıflandırması

  • Negatif Statü  Hakları  :                   Kişinin hak ve ödevleri
  • Pozitif ‘’        ‘’        :                   Sosyal   ‘’    ‘’   ‘’
  • Aktif ‘’          ‘’       :                   Siyasal  ‘’    ‘’    ‘’

  Madde :13–  Sınırlama ….                      Dönemler :

Olağan  dönem                                                                                   Olağanüstü dönem  

  • Kanunla yapılır. -1- Savaş,seferberlik, O.hal, sıkıyönetim hallerinde.
  • Sınırlama, ilgili hürriyetin sıraladığı -2-Milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihmal edilemez.

sebeplere dayanmaktadır.                         -3- Ölçülülük ilkesi,

  • Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun       -4- Çekirdek haklara dokunulamaz.
  • Sınırlama, demokratik toplum düzeni

gereklerine uygun olmalı.

  • Sınırlama temel hak ve hürriyetlerin özlerine dokunulmamalıdır.
  • Sınırlama, laik cumhuriyet gereklerine aykırı olmamalıdır.
  • Ölçülülük ilkesine uyulmalıdır. -4-

                                  ÇEKİRDEK   HAKLAR  :

1-Yaşamak hakkı,

2-Maddi ve manevi varlığın bütünlüğüne dokunulamaz,

3-Din ve vicdan, düşünce ve kanaatler açıklanmaya zorlanamaz,

4-Suç ve cezalar geçmişe yürütülemez,

5-Suçluluğu mahkemece kanıtlanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz. (Masumiyet Karinesi).

Madde:63– Devlet; tarih, kültür, varlık ve tabiat varlıklarının korunmasını sağlar.Destekleyici ve teşvik edici tedbirler alır.

                    Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması :

İç Koruma                                                                                        Dış Koruma  

1-Yasama:                                                                          a- Anayasa Mahkemesi

                                                                                           b- Anayasada temel hak ve hürriyetlerin

                                                                                               ayrıntılı olarak sayılması.

2-Yürütme :                 Yürütme Organı

               İdari işlem                                       İdari eylem

Mahkeme Kararları: Tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde idare kararı yerine getirir.

   İdari İşlem :                   uzaklaştırma olsun (farzı mahal)

Yürütmenin durdurulması kararı ( Uygulanmazsa)1- Telafisi güç ve imkansız sonuçlar doğurabilir,

                                                                                 2-Açıkça hukuka aykırılık… oluşur.

Hukuk’a uygunluk karinesi

              Dava açtık                    İPTAL             (İptale kadar sürer)

                                                  RED                   İdare haklıdır– demektir.

*Karine: Aksi ispatlanan demektir.

*                       Şayet   30 gün süresine uyulmazsa;

İdareye Karşı                                                                                 Kamu görevlisine

Tazminat davası açılır.                                                                  Adli yargı

  • Kişiye karşı hakaretler Adli yargı
  • AİHM Bireysel başvurular, iç hukuk tamamen tüketilince ancak gidilir.

                                                                                                                                       

Yargı Dışı Yollar ;

-Özel Hukukta

-Meşru müdafaa

                __Saldırı

               —Savunma               Ceza Yok

              __O anda                             Zaruret hali

Not: (İhkak-ı hak= Kendi hakkını aramayacaksın).

İDARE HUKUK:

1-Dilekçe Hakkı: Anayasal hak.  3071 sayılı kanun

               TBMM                    VE                 İDARİ  MAKAMLAR

                         60  gün                                                                                       30  gündür.

                   2- 6332 sayılı kanun ile     Türk İnsan Hakları Kurumu kararı

Bağlayıcı değil                                                                      (Tavsiye Nitelikli)

                  3-İl ve İlçe İnsan Hakları Kurulu,

                  4- Bilgi Edinme Hakkı                     15 gün içinde, eğer başka bir kurumda ise; haber vermek

                                                                            Kaydıyla +15  gün= Toplam 30 güde bilgi verilir.

                  5- İstitaf Başvurusu                        İdare eylem ve işleriyle kişiye zarar verdiğinde, hal yoluna

                                                                            gidilmesidir.

                                         İDARİ                 YARGI

                                    Eylem                              İşlem         18.01.2014’ te dava açılırsa;  60  gün süre başlar.

                                                                                              10.gün idareye başvurulduğunda süre durur.

                             İstitaf (1 / 5 yıl)

                                                                                            60 gün içinde + 50 gün bekleyip sonra dava açılır.

                                                                                         Çünkü 10.günde başvuru hesaba katılır.(10+50=60)

       Belediye ile ilgili bir dava’da

       Örneğin 6 ay sonra  60  gün  /60  gün

                  6-Ombudsmanlık:  6328 s.k. (Başvuru yapılıyor.Tavsiye niteliklidir.)

                  7-Tüketici Haklarını Koruma, hakem Heyeti

                 8-  Anayasa Mahkemesine Bireysel başvuru hk. (Tüm yasal yollar tüketildikten sonra)  –  

Be Sociable, Share!

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Devamını oku:
GAZİANTEP’TEKİ SALDIRI

Geçen hafta Gaziantep’te Şahinbey Merkez ilçesinde, genellikle Kürt vatandaşların ağırlıklı olarak yaşadığı mahallede, bir sokak düğününde , İŞİD intihar eylemcisinin...

HELENİSTİK DÖNEM: ARİSTOTALES

HELENİSTİK DÖNEM: ARİSTOTALES   Atina'ya 17 yaşında gelip Platon'un kurduğu akademide eğitime başlayan Aristo, Atina'da 40 yıl yaşamasına rağmen Atina...

NAPCAZ BİRADER? NAPCAZ’A SOR!

NAPCAZ BİRADER? NAPCAZ’A SOR! Napcaz.xyz, internet ortamında gördüğünüz pek çok blog ve tartışma sitelerinden farklı olarak, pek çok konu hakkında...

Kapat
ücretsiz ilan